12 điều cha mẹ dạy con cần phải giữ trước tuổi vị thành niên

04/09/2018

Thay vì đẻ con ra đã bắt chúng lao vào học cơ man là số má, chữ nghĩa, đủ các thể loại ngôn ngữ, nhiều bố mẹ quên rằng, chúng còn rất nhiều thứ cần phải giữ, rất nhiều điều cần phải học hơn thế!

Hôm qua, chị họ tôi có qua nhà tôi chơi. Hai chị em ngồi nói chuyện với nhau khá lâu. Những câu chuyện chung quy lại chỉ xoay quanh một chủ để duy nhất “nuôi dạy con cái”. Chị ấy kể, con bé nhà chị ấy rất chăm học. Sáng học, chiều học, tối học. Ngày thì học trên trường, tối và ngày cuối tuần về học thêm. Chị ấy hỏi tôi, học như thế liệu có nhiều quá không? Có sợ con bị quá tải không? Tôi bảo, chưa đủ!

Câu trả lời của tôi dường như ngoài dự đoán của chị ấy nên nghe có vẻ chị ấy khá ngạc nhiên xen lẫn khó hiểu:

– Ôi trời, học như thế mà cô bảo vẫn chưa đủ á?

– Vâng, vừa thừa mà lại thiếu quá nhiều! – tôi trả lời.

Là 1 người mẹ như bao người mẹ khác, tôi luôn đau đáu suy nghĩ làm sao để có thể giúp con mình lớn lên, trưởng thành bằng cách tự đứng vững trên đôi chân nó, với trái tim giàu lòng yêu thương và hướng thiện, thành đạt trong sự nghiệp và hạnh phúc trong tình yêu.

Và, với tất cả những điều ấy – những điều sẽ khiến nó có được niềm hạnh phúc trọn vẹn trong tương lai không thể chỉ gói gọn trong mấy bộ môn được học trên ghế nhà trường!

Hạnh phúc trong tương lai của con không được định đoạt bằng việc con học ở trường như thế nào.

Vì vậy, nếu chỉ phó mặc con cái cho nhà trường, con tôi sẽ lớn lên như 1 mảnh trăng khuyết, như những chú gà công nghiệp được nuôi thành đàn giống hệt nhau. Nó giải thích tại sao trong suốt những năm học phổ thông có nhiều người học giỏi vượt trội đến thế mà khi ra trường, bắt tay vào công việc thực tế thì khả năng lại quá mờ nhạt đến vậy. Thậm chí, cầm bằng tốt nghiệp giỏi trên tay mà chịu bó tay thất nghiệp.

Đối với tôi, việc học ở trường vẫn quan trọng. Cho con đi học ở trường không phải chỉ nhằm mục đích giúp chúng tiếp thu kiến thức qua các bài giảng của giáo viên mà quan trọng hơn nữa chính là cách làm cho bộ não tư duy, học cách thích nghi, hòa đồng vào tập thể, học được tính kỷ luật qua việc tuân thủ nội quy, giờ giấc của trường lớp, học cách sắp xếp thời gian biểu, học cách ứng xử giữa bạn bè trong cùng lớp học với nhau, giữa học trò với giáo viên, học cách nói cho nhiều người nghe, học cách làm việc nhóm, học cách phấn đấu để trở thành người dẫn đầu… mà trường học, theo tôi thấy, chính là bản thu nhỏ của xã hội. Trong xã hội thu nhỏ ấy có những mặt tích cực và cũng có những tiêu cực, có khen thưởng mà cũng có chê trách. Chúng sẽ học được cách đối mặt với những vấn đề đó dưới sự định hướng của cha mẹ và thầy cô.

Như những gì tôi phân tích ở trên thì quả là chúng đã học được rất nhiều phải không?

Ấy vậy mà, tôi lại cho rằng, như vậy vẫn chưa đủ! Hoặc có thể là đủ với những con cá sống trong ao hồ. Còn một khi muốn chúng có thể vượt qua sóng gió biển khơi, nhất định, các bố mẹ phải giúp chúng nhận ra được giá trị của những điều tôi sẽ nói sau đây.

Dưới đây là tổng hợp 12 điều mà tôi sẽ dạy con mình cần phải GIỮ từ khi nó còn thơ bé cho đến suốt cuộc đời nó!

1. GIỮ TÍNH MẠNG

Đây mới là điều quan trọng nhất trong cuộc đời mỗi con người.

Chết là hết. Không có tính mạng thì sẽ chẳng có bất cứ cái gì khác. Nên dạy con phải biết quý trọng mạng sống là quan trọng nhất trong tất cả những thứ tồn tại trên cõi đời.

Khi chúng ý thức được tính mạng là quan trọng, tự chúng cũng sẽ biết coi trọng tính mạng của mình và của người khác, không tự tiện tước đoạt đi quyền được sống của họ.

Ngày nay, khi mà mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu của cuộc sống, trẻ em được tiếp cận với công nghệ thông tin từ khi còn rất nhỏ thì việc chúng tiếp cận với những nguồn tin tiêu cực và bị ảnh hưởng bởi nó là rất lớn.

Không ít lần đọc báo, lướt facebook, tôi bắt gặp những trẻ em gái vì thất tình mà tự cầm dao lam rạch những vết thương chi chit khắp cánh tay mình. Tự làm đau mình chính là cách mà chúng chọn để nỗi đau thể xác lấn át nỗi đau trong trái tim mà người khác đã gây ra cho chúng. Thậm chí, không ít những vụ tự tử đã xảy ra mà nạn nhân là những trẻ vị thành niên. Áp lực từ việc học tập, áp lực từ hoàn cảnh gia đình, cảm giác cô đơn không ai thấu hiểu… sự tuyệt vọng khiến chúng tìm đến cái chết như một cách để giải thoát khỏi những nỗi đau!

Thay vì đẻ con ra đã bắt chúng học cơ man chữ nghĩa và số má. Bố mẹ quên mất rằng, cái quan trọng nhất đối với chúng không phải những thứ đó! Mà chính là TÍNH MẠNG.

Giữ tính mạng sẽ đi kèm với việc học hỏi rất nhiều điều liên quan đến bản năng sinh tồn và các kỹ năng tự vệ. Học bơi, học võ, học cách xử trí khi gặp hỏa hoạn, học cách đối phó với những kẻ bắt cóc, ấu dâm bệnh hoạn, học cách phân biệt các loài động thực vật có độc (rắn, nhện, các loại nấm thực vật…), làm thế nào để sinh tồn trong rừng khi bị lạc? Làm sao để sống sót giữa biển khơi?…

Dạy con giữ tính mạng từ việc trang bị kỹ năng tự vệ cho con.

2. GIỮ SỨC KHỎE

Giữ được tính mạng nhưng lại không có sức khỏe thì thậm chí còn khổ sở hơn là chết.Khỏe ở đây được hiểu 1 cách đầy đủ là khỏe về thể chất, khỏe về tinh thần, đầu óc minh mẫn.

Sống mà suốt ngày ốm đau, bệnh tật, nâng bát cơm không nổi, thở không ra hơi thì còn làm được việc gì?

Sống mà không biết là mình đang sống, khi thì thơ thẩn, vẩn vơ khi lại kinh hãi, sợ sệt thì liệu còn giá trị gì không?

Khi đó không chỉ khổ mình mà khổ cả người chăm sóc mình.

Giữ sức khỏe vì thế vô cùng quan trọng. Muốn làm gì đi chăng nữa thì điều kiện tiên quyết vẫn là có sức khỏe. Có sức khỏe là có tất cả.

Mà muốn giữ sức khỏe thì lại cơ man là những thứ phải học. Học ăn uống, học ngủ nghỉ, học giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống, học cách rèn luyện thân thể bằng các môn thể thao, học cách phòng chống – đối phó với các loại bệnh tật, học cách đối mặt với những nỗi đau để tránh sock tâm lý ảnh hưởng tới thần kinh, học cách mạnh mẽ và kiên cường…

3. GIỮ LƯƠNG TÂM, NHÂN PHẨM

Bác Hồ đã từng nói “Có tài mà không có đức là người vô dụng. Có đức mà không có tài làm việc gì cũng khó”.

Khổng Tử nói: “Lập đạo của trời nói âm và dương, lập đạo của đất nói nhu và cương, lập đạo của người nói nhân và nghĩa”. Con người bất nhân là ác, bất nghĩa là bạc, chính vì lẽ đó con người muốn được coi là “nhân” thì phải có nhân, nghĩa phải có lương tâm.

Dù có khỏe mạnh, tài giỏi, trí tuệ siêu phàm đến mấy nhưng không có lương tâm, đức độ thì sớm hay muộn cũng trở thành những kẻ gây hại cho xã hội. Tài càng cao mà không có lương tâm thì tác hại gây ra cho xã hội càng lớn. Làm quan thì bán nước, hại dân, tham ô, tham nhũng, làm dân thì trộm cướp tinh vi, đốt nhà, giết người không ghê tay. Là hạng người đáng bắn bỏ.

4. GIỮ ĐAM MÊ – NHIỆT HUYẾT

Theo đuổi đam mê, thành công sẽ theo đuổi bạn! 1 câu nói đủ diễn đạt tất cả. Chỉ cần có đam mê và giữ cho ngọn lửa đam mê đó luôn bừng sáng, thành công sẽ đến!

Nhiều đứa trẻ khi ra đời đã được tạo hoá ban tặng những năng khiếu bẩm sinh, cha mẹ hãy giúp chúng phát huy hết tài năng của mình. Thường thì khi chúng có năng khiếu về lĩnh vực gì, chúng sẽ dành sự yêu thích và quan tâm đặc biệt đến lĩnh vực đó. Chúng hát hay, sẽ yêu âm nhạc. Chúng vẽ đẹp, sẽ yêu mỹ thuật… Cha mẹ đừng cố gắng cấm đoán con mình, đừng uốn chúng theo những cái khuôn mà cha mẹ định sẵn. Nếu không được theo đuổi công việc mà mình đam mê, chúng sẽ chán nản và khó dẫn đến thành công. Chưa kể đến tài năng của chúng bị uổng phí. Sinh ra may mắn hơn người nhưng không tận dụng được may mắn đó thì quả là đáng tiếc vô cùng.

Chỉ cần có đam mê và giữ cho ngọn lửa đam mê đó luôn bừng sáng, thành công sẽ đến!

5. GIỮ NIỀM HĂNG SAY HỌC HỎI

Nhiều người trong chúng ta cứ ngỡ rằng, họ đã là người hiểu biết rộng. Nhưng kỳ thực, những gì mà họ biết về thế giới này chỉ như 1 giọt nước giữa biển khơi tri thức khổng lồ của nhân loại. Vì vậy, học tập không bao giờ là thừa, không bao giờ là quá muộn. Trẻ con càng phải học, người lớn vẫn phải học. Học, học nữa, học mãi. Giữ được niềm hăng say học tập sẽ khiến cuộc sống luôn tràn ngập những điều mới lạ, khiến chúng ta luôn giữ được niềm hứng khởi trong cuộc sống dù tuổi tác đã cao.

6. GIỮ BÌNH TĨNH

Học cách giữ bình tĩnh chính là học cách điều khiển cảm xúc của bản thân, không để bị cảm xúc điều khiển. Rất nhiều người, dù tài năng nhưng do tính khí nóng nảy nên hay làm hỏng việc. Chỉ khi tiết chế được cảm xúc, giữ được sự bình tĩnh trước mọi tình huống mới khiến đầu óc minh mẫn, ra những quyết định sáng suốt, thông minh. Nó lý giải tại sao những người giàu có, thành đạt thường có tâm thế rất bình thản trước mọi vấn đề.

7. GIỮ CHỮ TÍN

Trong làm ăn kinh doanh hay bất cứ mối quan hệ nào trong cuộc sống: gia đình, bạn bè, hàng xóm láng giềng… Nếu đánh mất chữ tín, đồng nghĩa với việc đánh mất lòng tin của người khác. Kinh doanh ắt phá sản, đối với những mối quan hệ khác ắt cô đơn, không được trọng dụng, không có tiếng nói.

Sự tin tưởng giống như một tờ giấy. Nếu bị vò nát, nó sẽ không thể hoàn hảo một lần nữa.

8. GIỮ VỮNG LẬP TRƯỜNG, QUAN ĐIỂM

Người ba phải thường rất khó thành công vì ý chí của họ rất dễ bị lung lay khi chịu sự tác động của người khác. Mà người đời thì mỗi người một ý, nếu bản thân anh ta không giữ vững lập trường của mình, anh ta dễ bị sa vào mớ bòng bong không tìm được lối thoát. Giống như việc bị lạc giữa rừng sâu tứ phía đều là cây cối!
Vậy làm sao để dạy chúng cần giữ vững lập trường, quan điểm của bản thân?
Hãy tạo điều kiện cho chúng được thoải mái tự do bày tỏ quan điểm của mình, đôi khi hãy kích thích chúng bằng các câu hỏi tạo không khí tranh luận để chúng tự đưa ra những luận điểm bảo vệ cho quan điểm của chúng. Khen ngợi chúng khi những gì chúng nói thuyết phục được bạn.

9. GIỮ LÒNG HIẾU THẢO VỚI CHA MẸ

Tội lỗi lớn nhất đời người là bất hiếu. Ngay từ bây giờ, hãy dạy chúng lễ phép, kính trọng ông bà cha mẹ. Nhưng, nói không bằng làm. Hãy cho chúng thấy cách mà bố mẹ đối xử với ông bà, sau này khi bố mẹ chúng về già, chúng sẽ đối xử với bố mẹ như thế.

Hồi học lớp 7, tôi cùng nhóm bạn có vào nhà một cậu bạn học cùng lớp chơi. Tôi đã tỏ ý rất không đồng tình với việc cậu ấy thường hay nói trống không với bố mẹ. Cho đến 1 lần tôi gặp bố cậu ấy nói chuyện với ông nội, bác ấy thậm chí không những nói trống không mà còn văng tục nữa! Từ đó, tôi đã hiểu ra phần nào cậu ấy lại vô lễ như vậy.

10. GIỮ HẠNH PHÚC GIA ĐÌNH

Trong tất cả những bài viết của mình, tôi thường đề cao tình cảm gia đình. Với tôi, gia đình chính là ưu tiên số 1, luôn được tôi đặt lên hàng đầu. Bởi sau tất cả những biến cố của gia đình mình, tôi nhận thấy, con cái chính là tài sản lớn nhất của bố mẹ. Người ta chết rồi chỉ còn lại một dúm xương khô chôn đâu chẳng được, của cải, danh vọng, địa vị vốn chẳng thể mang theo. Con cái chính là điều khiến người ta hoặc là ra đi thanh thản, hoặc chết mà không thể nhắm mắt.

Tạo cho con cái một môi trường gia đình tốt với những thành viên luôn yêu thương, chăm sóc nhau sẽ khiến chúng dù đi đâu cũng sẽ nhớ về bố mẹ, và bản thân chúng cũng có ý thức trong việc xây dựng hạnh phúc gia đình một cách nghiêm túc. Tôn trọng chúng như một người trưởng thành cũng chính là gián tiếp dạy chúng cách tôn trọng người khác, sau này là tôn trọng người bạn đời của mình, tôn trọng con cái chúng. Giữa vợ chồng, chất keo gắn kết mối quan hệ đó bền lâu nằm chính là ở sự trân trọng nhau. Giữa bố mẹ và con cái, sự kính trọng của những đứa con dành cho bố mẹ chúng nằm chính ở tình yêu thương, sự khâm phục và được tôn trọng!

Tạo dựng một mái ấm hạnh phúc sẽ khiến con biết nhớ đến những người thương yêu và có ý thức xây dựng gia đình.

11. GIỮ CHO TÌNH BẠN THÂN THIẾT LUÔN BỀN CHẶT

Chẳng tự nhiên mà người ta nói rằng “giàu vì bạn, sang vì vợ” hay “hãy cho tôi biết bạn anh là ai, tôi sẽ nói cho anh biết anh là người thế nào”. Bạn bè thân thiết chính là những người có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến bạn.
Người ta thường có xu hướng kết bạn với những người có đồng suy nghĩ và quan điểm sống, cùng chung sở thích, thói quen, cùng có những nét tương đồng về tính cách. Thế nên, có những nhóm bạn thân, càng chơi với nhau càng giúp nhau tiến lên, ngày càng rạng danh, ngày càng thành đạt vì họ cùng chung chí hướng, cùng ham học hỏi. Lại có những nhóm bạn càng chơi với nhau càng kéo nhau sa sút vì họ chỉ ham chơi, ham vui, ỉ lại và lười biếng, gặp nhau chỉ để chuyện phiếm, nói xấu sau lưng người khác.
Với con cái, hãy hướng chúng kết giao với những người bạn mà bản thân họ luôn tỏa ra luồng năng lượng tích cực, vui vẻ, lạc quan, ham học hỏi… để chúng học được từ bạn bè những tư duy và suy nghĩ tích cực.
Khi đã chọn được bạn rồi, thì hãy cố gắng duy trì mối quan hệ đó, một ngày nào đó khi cơn bão đi qua, bạn bè sẽ là những người giúp ta đứng vững.

12. GIỮ NIỀM TIN, THÁI ĐỘ SỐNG LẠC QUAN, VUI VẺ

Đời là bể khổ. Nhưng, thực tế, khổ hay không chính là do cách nhìn nhận của mỗi người. Khi đối mặt với khó khăn, hay gặp phải điềm không may mắn, thay vì ngồi đó oán thán hãy thử đổi góc độ suy nghĩ, bạn sẽ thấy rằng, thì ra, bên cạnh vẫn có đường!

Phàm những việc chắc chắn sẽ giải quyết được, trước sau gì nó cũng sẽ được giải quyết. Không có gì phải quá lo lắng. Phàm những việc không thể giải quyết lại càng chẳng nên âu lo vì trước sau gì nó cũng không thể giải quyết. Cứ vui vẻ lên mà sống. Còn niềm tin tức là còn tất cả, mất niềm tin tức là mất tất cả. Kể cả khi bạn không còn bất cứ ai trên đời để tin tưởng, hãy tin tưởng vào chính bản thân mình!

12 điều tôi kể trên kỳ thực còn quá sơ sài về ý tứ. Hơn thế nữa, bản thân tôi thấy vẫn còn những điều khác nữa mà con người ta cần phải học để trưởng thành. Và có cả những điều cha mẹ không cần dạy, chúng cũng sẽ tự nhận ra nhờ những trải nghiệm thực tiễn. Lúc nhỏ, chúng ta dạy chúng nói, lớn lên chúng lại học được cách giữ im lặng. Rồi một ngày không xa khi con gái bé nhỏ của ta trưởng thành, tự nó sẽ nhận ra rằng hoá ra giữ gìn nhan sắc cũng là một điều vô cùng quan trọng.

Học cả đời có khi cũng không thấu hết những triết lý sống ở đời! 12 điều kể trên chỉ là những điều cơ bản nhất mà mỗi người nên giữ được để sống cuộc đời mình mong muốn với thái độ lạc quan và vui vẻ.

Theo Lê Thanh Ngân (Kim)

Tin cùng chuyên mục